جمال حق

xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0هرxa0 که xa0او بی سرَ بجنبد دُم بُوَدxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 جُنبشش چون جُنبش کژدُم بُوَد در اندیشه و آموزه های مولانا موضوع مُرشد و مراد و قطب و قلاووز و .. مورد توجه بسیار قرار گفته است. ایش...

xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0وین بشر هم، ز امتحان قسمت شدندxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 آدمی xa0 شکلند xa0xa0و، xa0سِه xa0اُمتxa0 شدند مولانا در این بیت با تکیه بر آیه شریفه یازده سورۀ مبارکۀ واقعه انسان ها را به سه دسته تقسیم می نمای...

xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0جان گشایَد سوی بالا بال هاxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 در زده تن در زمین چنگال ها بر اساس آموزه های ادیان توحیدی انسان از دو بُعد روحانی و جسمانی ترکیب یافته است. بُعد روحانی او همان نفخۀ الاهی...

همچنین دنیا اگر چه خوش شکُفتxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 بانگ زد، هم بی وفائی خویش گفت بیت پیش رو برخاسته از حکایتی است که در آن داستان دزدی عمامه و دستار بزرگی از فقیهی را به گمان آن که درون آن چیز با ارزشی انباش...

xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0از جهان xa0دو xa0بانگ می آید به ضدxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0تاxa0 کدامین xa0راxa0 تو xa0 باشیxa0xa0 مستعد مولانا در این بیت با اشاره به اصل تضاد ها می گوید: ماهیت این عالم محسوس آن است که دو آهنگ و دو آواز...

xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0این جهانxa0و اهل آن بی حاصل اَندxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0هر دو اندر بی وفائی یک دل اَند وفای به عهد و پایداری بر آن در طول تاریخ همواره مورد توجه صاحبان خرد و عارفان و انبیاء عطام قرار داشته ...

xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0گر بخواهی، وَر نخواهی، با چراغxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 دیدهxa0 گرددxa0 نقشِxa0 باز و نقشِ زاغباز در فرهنگ مولانا نماد عارفان و خاصان حق و مأمور شکار جان های برگزیدهxa0و زاغ نماد آدمیان دنیا طلب و ...

xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0پس تو را هر غم که پیش آید زِ دردxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 بر کسی تُهمت مَنِه، بر خویش گرداین بیت از مثنوی ناظر به داستانی است که پادشاهی بود و او را غلامی که در انجام وظایف خود کوتاهی می کرد...

                     عاشقان از درد ز آن ناليده اند           &...

کَشتی بی لنگر امد مَردِ شَرّxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0کهxa0ز باد کَژxa0xa0 نیابد اوxa0xa0 حَذرمولانا در این بیت انسان بدکار و شرور را به کشتی ای تشبیه کرده است که از لنگر عقل بی بهره است. مطمئناً چنین کَشتی ایxa0نمی تواند خود را از گزند بادهای شکننده در دریا برهانَد، طوفانهای سهمگین دریا این کشتی را به این سو و آن سو می بَرَد و نهایتاً به اعماق دریا غرق می کند. انسان بی لنگر و فاقد خرد نیز چونان سفینه ای است که در بحر متل...

تو چو عزمِ دين كني با اجتهادxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0ديو، بانگَت بر زند اندر نهاددر اين بيت مولانا با استفاده از مفاد آيه شريفه 64 سوره اِسراء مي گويد: آنگاه كه آدمي عزم و اراده ي خو را برايxa0اجتهادxa0در امور باطني و معارف ديني و خودشناسي جزم كند بايد بداند كه ديو و شيطان رجيمxa0به تعبير باطني نفس اماره فرياد بر خواهد آورد و انسان را در مسيري كه در پيش گرفته است مي ترساند و مُردد مي كند و به او مي گويد كه اي گمرا...

هيچxa0عاشق، خود نباشد وصل جُوxa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0كه نَه معشوقش بُوَد جوياي اواز نظر عارفان و به ويژه مولانا هيچ جذب و انجذابي در ميان عاشق و معشوق پديدار نمي گردد مگر اينكه از هر دو سو گرماي عشق فراهم آيد، به تعبير ديگر هيچ عاشقي طالب وصل معشوق نمي شود مگر آنكه معشوق او نيز در طلب او برآيد و جذبه و كششي از جانب معشوق بر دل عاشق روانه شود. در حقيقت و در عالم معنا ابتدا معشوق عاشق مي شود و جذبه ي عشق از سوي...

گر نبودي تنگ اين افغان ز چيست؟xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0چون دو تا شد هر كه در وي بيش نيست؟xa0xa0xa0 مولانا در اين شعر با اشاره به آيه ي 68 سوره ي مباركه ياسين اين دنيا را سراي تنگ و كوچك معرفي مي كند و مي گويد: ناله و افغان آدميان در زندگي اين دنيا گواه آن است كه اين جهان بسته و محدود و حقير است و روح بلند آدميان خود را در اين عالم زنداني مي بينند و از اين رو شيون و زاري مي كنند. اگر تو گویی که چنين نيست چرا عمر زياد در اين جهان پيري و پژمردگي و خميدگي قامت را در پي دارد؟xa0 روح و جان آدميان از درياي...